Het bijzondere is: sinds ik in Spanje woon, mis ik eigenlijk weinig. Veel Nederlandse producten zijn hier gewoon te krijgen. Nederlandse kaas, zelfs Old Amsterdam. Pindakaas, hageslag, satésaus — in de campingwinkel hier in de buurt liggen dingen waarvan je niet zou verwachten dat je ze aan de Costa Brava tegenkomt. Dus heimwee naar smaken heb ik zelden.
Wat ik nauwelijks mis, zijn typisch Nederlandse dingen. Haring, zuurkool — lekker, maar geen verlangen. Het zit niet in mijn systeem dat ik denk: dat moet ik nu hebben.
En toch was ik deze week ineens op zoek naar iets heel specifieks: verse cranberries.
Dat heeft niets met Nederland te maken, eigenlijk. Het is een traditie die al meer dan twintig jaar meegaat. Ooit vond ik een recept voor een kerstcake — niet zwaar, niet Engels-fruitcake-achtig, maar iets eigens. Met hazelnoten, een beetje hazelnotenolie, en verse cranberries door het beslag. Daarbij hoort een saus van cranberries, sinaasappelsap, sinaasappelschil en kaneel. En als je dan een plakje cake neemt, met een lepel van die saus en wat clotted cream of crème fraîche, is het ineens meer een toetje dan een cake.
Ik maakte die cake elk jaar. In Lelystad zelfs in kleine versies, met een potje cranberrysaus erbij, als kerstcadeau. In Alkmaar ook nog. Het hoorde bij december.
Hier in Spanje is dat anders. Niet omdat het niet kan, maar omdat de context anders is. De eerste kerst was ik bij mijn familielid, die niet zo van zelfgemaakt dessert is. En eerlijk is eerlijk: tegenwoordig durf je bijna niets meer weg te geven. Geen suiker, geen gluten, geen lactose, geen noten. Dus ik had het losgelaten.
Maar dit jaar dacht ik: voor mezelf mag het wel. En dus ging ik op zoek naar cranberries.
In Pineda vond ik ze niet. Ook niet in de kleine groentewinkels. Dus liep ik naar Calella, waar meer speciaalzaken zijn en waar je soms fruit ziet dat hier niet standaard is. Ik probeerde twee winkels — niets. Gedroogde cranberries wel, maar dat is iets heel anders.
Onderweg kwam ik een Spaanse vriendin tegen. Ze moest lachen toen ik het vertelde. Verse cranberries? Had ze hier nog nooit gezien. Misschien diepvries, zei ze. Of saus in een potje. Maar dat is niet hetzelfde. Ze wees me wel op een andere supermarkt, een keten die we in Pineda niet hebben. Groot, mooi, en eerlijk gezegd een fijne ontdekking. Maar ook daar: geen verse cranberries. Niet gekoeld, niet diepvries.
En toen besefte ik iets geks: dit was misschien wel het eerste product sinds ik hier woon dat ik écht niet kon krijgen. Niet omdat het exotisch is, maar omdat het hier simpelweg geen plek heeft. Cranberries horen niet bij deze keuken, niet bij dit seizoen, niet bij deze manier van leven.
Het zette me aan het denken. Ik mis Nederland niet. Ik mis geen producten. Maar soms mis ik een ritueel — een handeling die hoort bij een tijd van het jaar. En soms kan die gewoon niet meegaan naar een ander land.
Misschien maak ik die cake dit jaar niet. Misschien verzin ik iets anders. Of misschien laat ik begin januari twee zakjes verse cranberries meenemen door vrienden die met de camper deze kant op komen — en bak ik hem dan, buiten het seizoen, gewoon omdat het mag.
Het hoeft niet vast te liggen. Zoals zoveel dingen hier niet vastliggen.