In Spanje bestaan er twee heel verschillende chocoladedranken, die vaak door elkaar worden gehaald. In de winter komt dat extra vaak voorbij, vooral op pleinen en in cafés.
Warme chocolademelk of echte dikke chocolade
De meeste mensen kennen ColaCao caliente of Cacaolat caliente: warme chocolademelk op basis van melk en cacao. Dat is iets wat je thuis drinkt of bij het ontbijt. Dunner, milder, bedoeld als drankje.
Daartegenover staat chocolate a la taza. Dit is geen chocolademelk, maar dikke, bijna puddingachtige chocolade. Zo dik dat je er geen slok van neemt, maar met een lepel eet. Deze chocolade wordt niet zomaar gedronken, maar gegeten, meestal samen met iets om erin te dopen.
Churros of melindros
Vaak zijn dat churros, maar niet altijd. Als er geen churros worden gegeten, zie je hier ook regelmatig melindros op tafel. Dat zijn lichte, droge cakeachtige koekjes, een beetje zoals lange vingers. Ze nemen de chocolade goed op en zijn minder zwaar dan gefrituurd deeg. Vooral thuis of in cafés zijn melindros een veelgebruikte begeleider van warme chocolade.
Een wintergewoonte op het plein
Chocolate a la taza hoort hier duidelijk bij de winter. Bij kou, bij feestdagen, bij ochtenden en namiddagen waarop mensen tijd hebben. Je ziet het vooral bij oudere mensen, die rond vijf of zes uur ’s middags bij cafés aan pleinen zitten. Soms buiten, soms in een tent met heaters. Chocolade voor zich, iets erbij om te dopen, en geen haast. Het is geen snack, maar een moment.
Waar je goede churros haalt
Churros zelf zijn een verhaal apart. Wat je krijgt in gewone koffiezaken of bij straatkarretjes is vaak ronduit slecht. Ze zijn al eerder gemaakt, opnieuw opgewarmd of gebakken in olie die zijn beste tijd gehad heeft. Dat proef je meteen. Zwaar, vet en weinig aangenaam.
Goede churros haal je bij gespecialiseerde churroszaken. Plekken die vrijwel niets anders doen dan churros en chocolade. Daar worden ze vers gemaakt en direct geserveerd. Dat verschil is groot en onmiskenbaar.
Warme chocolade met churros of melindros hoort bij kou, bij tijd nemen en bij samen zijn.
Tarragona op 1 januari
Een beeld dat me is bijgebleven, was Tarragona op 1 januari. Rond tien uur ’s ochtends stond er een lange rij mensen te wachten om churros en chocolade te halen voor het ontbijt op deze feestdag. Geen toeristische attractie, maar locals die precies wisten waar ze moesten zijn. Dat soort momenten laten zien hoe levend deze gewoonte nog is.
Warme chocolade met churros of melindros is hier geen dagelijkse gewoonte en zeker geen zomerding. Het past bij het seizoen, en bij het moment.