Ik woon in Catalonië, maar spreek (nog) geen Catalaans. Wel herken ik het steeds beter.
Als mijn buurvrouw en haar vriendin met elkaar praten, kan ik vaak wel volgen waar het over gaat. Niet omdat ik het echt versta, maar omdat ik Spaans en Frans ken – en Catalaans lijkt een beetje op allebei. Een beetje, want soms lijkt het ook nergens op.
Toch gebruik ik al kleine stukjes Catalaans in het dagelijks leven. In plaats van buenos días zeg ik bon dia. En ik betrap mezelf erop dat ik merci zeg in plaats van gracias. Dat sluipt erin. De borden op straat en bij de supermarkt zijn ook in het Catalaans. Die kan ik vaak wel ontcijferen. Maar echt Catalaans spreken? Nee, nog niet. Eerst wil ik mijn Spaans écht goed spreken. Eén taal tegelijk.
Wat veel mensen niet weten: in Catalonië wonen lang niet alleen Catalaanssprekenden. Sinds de jaren ’60 en ’70 zijn er veel mensen uit andere delen van Spanje naar deze regio verhuisd – vooral uit het zuiden, zoals Andalusië, waar in die tijd weinig werk was. Catalonië was en is economisch sterk, en dat trok arbeidsmigranten aan.
Daardoor hoor je hier op straat niet alleen Catalaans, maar ook veel Spaans. Er zijn zelfs mensen die hier al hun hele leven wonen, maar geen Catalaans spreken. Het is dus een mix van talen, accenten en achtergronden. En juist dat maakt het voor mij ook weer makkelijker om me hier thuis te voelen, als nieuwkomer met mijn eigen mengelmoes van woorden.
Een mix van talen, accenten en achtergronden — precies daardoor voelt mijn eigen mengelmoes hier zo vanzelfsprekend.